MuziKent

?erif ?çli (1899-1956)

?erîf ?çli, 20 Aral?k 1899 tarihinde Be?ikta?’ta do?du. Hac? Ahmed Efendi ile ?öhret Han?m’?n o?ludur. Mahallesindeki ilkokulu bitirdikten sonra orta ö?renimini Be?ikta?’taki “Âfitab-? Maarif Rü?tiyesi”nde tamamlad?; yüksek ö?renime devam etmedi. Çocuklu?u Ortabahçe’de geçmi?tir. I. Dünya sava?? y?llar?nda “Orman ve Maadin Nezareti”nde resmî göreve ba?lad?. Askerli?ini Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulu?undan sonra Ankara’da yapt?. Terhisinden sonra “?ktisat Vekâleti”nde ar?iv memurlu?una tayin edildi. Bir yandan da bir saz salonunda ud çal?yordu. Bu nedenle memuriyetten ayr?lmak zorunda kald?. ?erîf ?çli için bu y?llar çe?itli maddî s?k?nt?larla geçmi?tir. Mûs?kî ile u?ra?arak geçimini sa?layamad???n? görünce, baz? dost ve arkada?lar?n?n arac?l??? ile yeniden ayn? bakanl?kta ba?ka bir göreve getirildi.

Hakk? derman, ?ükrü Tunar gibi her biri kendi alan?nda saz?n?n hâkimi olmu? sanatkârlarla ayn? sanat anlay??? içinde, hâlâ haf?zalardan silinmemi? olan pek çok icra örnekleri verdi. ?stanbul Radyosu’nun aç?l???ndan sonra programlara kat?ld?. Son y?llar?nda ?eker hastal??? ve damar sertli?i nedeniyle tedavi alt?ndayd?. 1956 y?l?n?n ?ubat ay?n?n üçüncü günü, bir programa geç kald??? için, radyoevinin yak?n?nda bulunan evinden acele ile yürüyerek gelmi? ve provaya kat?lm??t?. Bu s?rada fenala?arak arkada?lar?n?n kollar? aras?nda hayata gözlerini yumdu. Ertesi günü kalabal?k bir cemaatle kald?r?lan cenazesi Feriköy Mezarl???’nda topra?a verildi.

Mûs?kîye çok küçük ya?lar?nda heves etti. ?lk mûs?kî çal??malar?na on sekiz ya??nda iken Nakiye Han?m’dan ders alarak ba?lad?. Yine ayn? y?llarda Ud çalmaya u?ra??yordu. Neyzen ?hsan Bey’in kurdu?u “Be?ikta? Mûs?kî Kulübü”ne 1921 y?l?nda girdi ve Hakk? Derman’la bu s?ralarda tan??t?. Bir ömür boyu sürecek olan sanat arkada?l???n?n temeli böylece at?lm?? oldu. ?hsan Bey’in gayreti ile mûs?kîmizin pratik ve teorik yönlerine ait geni? bilgi elde etti. Mûs?kî dünyas?nda ilerlemesi ve tan?nmas? h?zl? olmu?tur.

          Bestekârl??a 1924 y?l?nda ba?lad?. ?lk eseri “Gelmeseydin âleme, görmeseydim ben seni” güfteli U??ak ?ark?s?d?r. ?kinci eserini Saba makam?nda besteledi. Sözleri “Pür zemzeme bir beste-i zîruh-i emelsin”olan bu ?ark?n?n sözlerini,  “Neydin güzelim sen, güzelim dün gece neydin ?” olarak de?i?tirmi?tir. Fakat kendisini as?l üne kavu?turan eseri, 1927 y?l?nda Süleyman Nazif’in “Derdimi ummana döktüm, asumâna inledim” m?sra? ile ba?layan ?iirine yapm?? oldu?u A??r Aksak usûlündeki Hicaz ?ark?s?d?r. Daha sonra verimli bir bestekâr olarak güzel eserler besteledi. Eserlerinin ço?u, zaman?n?n ses sanatkârlar? taraf?ndan plâklara okundu; halk aras?nda büyük ilgi gördü. Kendine has, duygulu ve tekni?i sa?lam eserler besteledi. Eserleri özellikle prozodik aç?dan son derece ba?ar?l?d?r.

?crakâr olarak Nevres Bey, Refik Tâlat Bey, ?erîf Muhiddin Targan gibi teknik bir saz olmamakla beraber, e?lik etmedeki ustal???, temiz icrâs? ile tan?nm?? bir udî idi. Çok güzel fas?l çald???n? herkes kabul eder. Ayn? zamanda iyi bir hanende oldu?undan fas?llara sesi ile kat?l?rd?. Uzun y?llar emek vererek vücuda getirdi?i nota koleksiyonunu, ölümünden sonra Ankara Radyosu sat?n ald?. Hâlen TRT Müzik Dairesi Ba?kanl??? ar?ivinde bulunmaktad?r.

?erîf ?çli, S?d?ka Han?m’la evliydi. Bu e?inin ölümünden sonra 1945 y?l?nda ikinci kez evlendi; dört çocu?u dünyaya geldi. K?z? Sadiye ?çli de ses sanatkârl??? yapm??t?r. Günümüz bestekârlar?ndan Dr. Selahaddin ?çli, ?erîf ?çli’nin yak?n akrabas?d?r. Bestecinin bilinen eserleri Bayati makam?ndan bir Saz Semaisi, Neva makam?ndan bir yürük semai ve yetmi? kadar ?ark?d?r.