MuziKent

 

     Klasik Bat? Müzi?i'nin, en üretken ve en etkili bestecilerinden biridir. Yap?tlar?, senfonilerin, konçertolar?n, oda orkestralar?n?n, piyanonun, operan?n ve korolu müziklerin kaderini de?i?tirmi?tir. 35 y?ll?k ömrüne 626 eser s??d?rm??t?r. Mozart, Avrupal? bestecilerin en popülerlerindendir ve birçok eseri standart konser repertuarlar?nda yer almaktad?r. Günümüzde müzik tarihinin en büyük dehalar?ndan biri olarak kabul görmü?tür.

     Mozart aslen bir Almand?r ve Avusturya'y? pek sevmedi?ini belirtmi?tir. Mozart, Leopold Mozart ve Anna Maria Pertl Mozart'?n o?lu olarak Salzburg'da Getreidegasse 9'un ön odas?nda do?mu?tur. Buras? Salzburg Ba?piskoposunun ba?kentidir. Günümüzde Avusturya'da bulunup, o dönemde Roma ?mparatorlu?u'nun bir parças?d?r. Karde?leri aras?nda do?umdan sonra ya?ayan sadece k?z karde?i, lakab? Nannerl olan, Maria Anna Mozart olmu?tur. Mozart do?umundan bir gün sonra St. Rupert Katedrali'nde vaftiz oldu. Vaftiz olduktan sonra ismi; Latince Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart oldu. Bu isimlerden ilk ikisi John Chrysostom, kilisenin rahiplerinden biriydi ve bu isimleri günlük hayat?nda kullanm?yordu. ?smindeki dördüncü kelime Theophilus "Tanr?'n?n sevdi?i" manas?ndayd?, Mozart'?n hayat? süresince de birçok kez Amadeus (Latince), Gottlieb (Almanca), Amadé (Frans?zca) tercüme edildi. Mozart'?n babas? Leopold o?lunun do?umunu yay?mc? Johann Jakob Lotter'e "… Çocu?un ismi Joannes Chrysostomus, Wolfgang, Gottlieb'dir" diye haber verir. Mozart en çok üçüncü ismini tercih etti ve süslü "Amadeus" ismini takip eden y?llarda kulland?.

     Mozart'?n babas? Leopold Mozart (d. 1719 - ö. 1787) Avrupa'n?n ba?l?ca müzik hocalar?ndan biriydi. ?lgi çeken Versuch einer gründlichen Violinschule ders kitab? 1756'da; Mozart'?n do?du?u y?l yay?mland?. (Türkçesi, Keman Çalman?n Temel Prensiplerinin Bilimsel ?ncelenmesi) Kendisi Salzburg Ba?piskoposunun orkestras?n?n ?efiydi ve oldukça ba?ar?l? bir enstrüman müzi?i bestecisiydi. Leopold bestecili?i o?lunun ola?anüstü müzik becerilerini gördükten sonra b?rakt?. Bu ilk olarak Wolfgang 3 ya??ndayken oldu ve Leopold, Wolfgang'in ba?ar?lar?ndan gurur duyararak, o?luna çok a??r bir ?ekilde müzik e?itimi verdi. Bu e?itiminde, klavye, keman ve organ gibi enstrümanlar? ö?retti. Leopold sadece ilk y?llar?nda bu e?itimi verdi. Lopold'un Nannerl'in müzik kitab?nda, Wolfgang'in birçok besteyi 4 ya??nda ö?rendi?ini ve ilk bestesini, küçük bir Adante (K. 1a) ve Allegro (K. 1b)'yi 1761'de henüz be? ya??ndayken yazd???n? söylemektedir.

     ?lk y?llar?nda, Mozart birçok Avrupa gezisine ç?kt?. Bunlardan ilki 1762 y?l?nda, Münih'in Bavarya's?nda Elector meydan?nda, ayn? y?l da Prag ve Viyana'da imparatorluk meydan?nda gösteri yapm??t?r. Uzun konser turu, 3 buçuk y?l sürer ve Wolfgang babas? ile beraber Münih, Mannheim, Paris, Londra (burada ünlü ?talyan çellocu Giovanni Battista Cirri ile çalm??t?r), Lahey, tekrar Paris, Zürih, Donaueschingen ve Münih'de konserler vermi?tir. Bu gezisi s?ras?nda, Mozart birçok ünlü müzisyenle tan???r ve kendisi de bu müzisyenlerin eserlerine a?ina olur. En önemli esin kaynaklar?ndan biri Johann Christian Bach'd?r, O'nunla da 1764-1765 y?llar?nda Londra'da arkada? olmu?lard?r. Bach'?n eserleri birçok kez Mozart'?n esinlendi?i eserler olarak gösterilmi?tir. Tekrar Viyana'ya 1767'de giderler ve burada 1768 y?l?n?n Kas?m ay?na kadar kal?rlar. Bu gezi s?ras?nda Mozart çiçek hastas? olur ve iyile?mesi babas? Leopold taraf?ndan Tanr?'n?n o?lu için sevgisini temsil etmektedir.

     Salzburg'da geçen bir y?l sonunda; üç kez ?talya'ya yolculu?a ç?km??t?r. 1769 Kas?m'?ndan, 1771 Mart'?na kadar, 1771'in A?ustos'undan Kas?m ay?na kadar ve 1772 Ekim'inden 1773 Mart'?na kadar. Mozart bu dönemde üç opera besteler: "Mitridate Rè di Ponto" (1770), "Ascanio in Alba" (1771), ve "Lucio Silla" (1772). Üç opera da Milan'da oynanm??t?r. Bu gezilerin ilkinde, Mozart Venedikte Andrea Luchesi ile ve G.B. Martini ile Bologna'da bulu?ur ve Accademia Filarmonica'n?n bir üyesi olarak kabul edilir. ?talya'daki yolculu?unun ?u an efsanevi olan bir hikâyesi de, Gregorio Allegri'nin Miserere'sini Sistine Chapel'de duyar ve tamam?n? haf?zas?ndan yazar, yaln?z bunu yaparken parçadaki küçük hatalar? düzeltir ve böylece Vatikan mal?n?n ilk illegal kopyas?n? üretir.

     23 Eylül 1777'de annesi ile beraber Mozart; Münih, Mannheim ve Paris'i kapsayan bir Avrupa turuna gider. Mannheim'da, o dönemin en iyisi Mannheim orkestras? ile çalar. Aloysia Weber'e â??k olur, ancak O da daha sonra Wolfgang'den ayr?l?r. 4 y?l sonra da; Aloysia'n?n k?z karde?i Constanze ile evlenir. Paris'e ba?ar?s?z ziyareti s?ras?nda da; annesi 1778 y?l?nda ölür.

     1780 y?l?nda, Mozart'?n ilk büyük operas? Idomeneo Münih'de oynan?r. Ertesi y?l, Viyana'y? patronu, Prens Ba?piskopos Colloredo ile ziyaret eder. Salzburg'a geri döndüklerinde, opera ?efi olan Mozart, isyan?n? artt?r?r ve ba?piskopos'un müzik i?leriyle ilgilenmek istemez. Bu dü?üncelerini söylemesiyle de ba?piskopos deste?ini çeker. Mozart'?n aç?klamas?na göre, at?lmas?; -resmen- "k?ç?na bir tekme yiyerek" olmu?tur. Mozart bundan sonra, aristokrasinin ilgisiyle özgür olarak Viyana'da müzi?ini geli?tirmek için yerle?ir. Bu bir nebzede Türk tarihi için önem ta??r. Türklerin Avrupa'da moda oldu?u o y?llarda, Mehter mar??'ndaki ritimden esinlenen Mozart, 11 numaral? la majör piyano sanat?'n?n (K. 311) 3'üncü bölümünde "Ronda alla Turca" (Türk Mar??)'n? besteler. Bu beste halen, Türkiye Cumhuriyeti'nin tüm özel davetlerinin yan? s?ra, ülke tan?t?m?nda kullan?lmaktad?r ve belki de Türklere yaz?lm?? Dünya'da en fazla tan?nm?? bestedir.

     4 A?ustos 1782'de, babas?n?n iste?iyle Constanze Weber (d. 1763 - ö. 1842) (ismi ayr?ca Costanze diye de yaz?l?r) ile evlenir. Constanze'nin babas? Fridolin Weber, Carl Maris von Weber'in Franz Anton Weber'den üvey karde?idir. 6 çocuklar? olmas?na ra?men, sadece 2 tanesi çocukluktan sonra ya?ar: Carl Thomas Mozart (d. 1784 - ö. 1858) ve Franz Xaver Wolfgang Mozart (d. 1791 - ö. 1844) (daha sonra küçük bir besteci olmu?tur). ?ki çocu?u da evlenmemi? ve ya da yeti?kin olabilmi? çocu?u olmam??t?r. Carl'?n Constanza isminde bir k?z? olur, o da 1833'de çocukken ölür.

     1782 y?l? Mozart'?n kariyeri için verimli bir y?ld?r: operas? "Die Entführung aus dem Serail" (Saraydan K?z Kaç?rma) müthi? bir ba?ar?ya ula??r. Bu operas?nda bahsedilen saray, Topkap? Saray?'d?r ve opera Türkiye'de geçmektedir. Selim Pa?a'n?n ve harem a?as? Osman'?n tutsa?? olan Konstanze ve hizmetçisini, Constanze'nin ni?anl?s? Belmonto kaç?rmaya çal???r. En sonunda da Selim Pa?a raz? olur. Ard?ndan konserlere ç?kan Mozart, kendi piyano konçertolar?n?n yönetmenli?inin yan? s?ra, solo olarak da enstrümanlar çalar.

     1782 ve 1783 y?llar? aras?nda, Mozart J.S. Bach ve G.F. Handel'in eserlerine sahip olan Baron Gottfried van Swieten sayesinde a?ina olur. Mozart'?n bu eserleri çal??mas? üzerine, Barok tarz?nda yeni bir müzik tarz? ve dili yaratmas?n? sa?lar. Die Zauberflöte (Sihirli Flüt) bu örneklerden biridir ve finali de 41. Senfoni'dir.

     1783 y?l?nda, Wolfgang ve Constanze; babas? Leopold'u Salzburg'da ziyaret ederler ancak babas? Constanze'yi iyi kar??lamaz. Ancak bu ilham, Mozart'?n duasal eserlerinden biri, Große Messe (Do Minör y???n?) henüz bitmemi? olsa da Salzburg'da gösterime girer ve hala en tan?nm?? eserlerindendir. Wolfgang e?i Constanze'nin Leopold'ün sevgisini almak için ba?rolde solo ?ark? söylemesini sa?lar.

     Viyana'daki ilk y?llar?nda, Mozart Beethoven'?n da hocas? olan 100'ün üzerinde senfoni bestelemi? Franz Joseph Haydn ile tan???r ve arkada? olurlar. Haydn ne zaman Viyana'y? ziyaret etse beraber yayl? kuartet çalarlar. Mozart'?n Haydn'a çald??? 6 kuartet (K. 387, K. 421, K. 428, K. 458, K. 464, and K. 465) 1782 ile 1785 y?llar? aras?nda yaz?lm??t?r. Bunlar Haydn'?n Opus 33 setine kar?? bir yan?tt?r. Haydn'a yazd??? bir mektupta Mozart ?u sözleri yazar:

"Çocuklar?n? büyük bir dünyaya göndermeye karar veren bir baba, dü?ünmü?tü ki onlara o dönemde me?hur bir insan?n korumas? ve öncülük etmesi gerekti?ini ve ortaya ç?kan ?uydu ki en iyi dostu olmu?tu. Ben de ayn? yolla, size 6 çocu?umu gönderiyorum... Lütfen onlar? nezaketle bir baba, bir yol gösterici ve bir arkada? olarak al?n?z!... Ancak, size yalvar?yorum; lütfen babalar?n?n gözlerinden kaçan hatalar için anlay?? gösteriniz ve bunlara ra?men, cömert dostlu?unuzu buna oldukça sayg? duyan ki?iye."

     Haydn bunun üzerine Mozart'a büyük bir hayranl?k duydu ve Mozart'?n son 3 serisini dinledikten sonra babas? Leopold'a "Tanr? üzerine ve dürüst insanl???m üzerine size derim ki, çocu?unuz yüz yüze veyahutsa ismiyle tan?d???m en büyük bestekârd?r: Zevki var ve daha önemlisi, bestekârl???n en derin bilgisine sahip."

     1782 ila 1785 y?llar? aras?nda, Mozart piyano konçertolar?nda solo olarak ç?kt? bir seri konserler verir ve en güzel çal??malar? olarak kabul edilir. Bu konserler finansal olarak da ba?ar?l? olmu?tur. 1785'den sonra ise, Mozart daha az sahneye ç?kar ve sadece bir kaç konçerto yazar. Maynard Solomon bunu Mozart'?n elindeki yaralardan dolay? oldu?unu söylemektedir, ba?ka bir bak?? aç?s? da halk?n art?k ayn? ilgiyi göstermemesidir.

     Mozart 18'inci yüzy?ldaki Avrupa'daki Ayd?nlanma Dönemi'nden de esinlenir ve 1784 y?l?nda Mason olur. Locas? spesifik olarak deist yerine katoliktir, ve babas? 1787'de ölmeden önce de babas?n? kendi inan???na çekmeye çal???r. Die Zauberflöte (Sihirli flüt), sondan ikinci operas?, da masonik alegoriler içermektedir. Mozart ayr?ca Haydn ile ayn? mason locas?ndad?r.

     Mozart'?n hayat? nadiren finansal zorluklarla dolu geçmi?tir. Ancak, bu ya?ad??? zorluklar birçok kez abart?lm?? ve romantikle?tirilmi?tir. Ancak, arkada?lar?ndan birçok kez borç alm??t?r ve birçok borcu ödenmemi? ?ekilde ölmü?tür. 1784 ile 1787 aras?nda bugün de ziyaret edilen Domgasse 5'de St. Stephen Katedrali arkas?nda, yedi odal? bir apartmanda ya?am??t?r. Burada 1786'da "La nozze di Figaro" (Figaro'nun Dü?ünü")'nü bestelemi?tir.

     Mozart'?n Prag ve halk?yla özel bir ili?kisi vard?r. Buradaki seyircisi, Figaro'yu Viyana'dakilerden daha fazla kutlam??t?r. "Meine Prager verstehen mich" (Pragl?lar?m beni anl?yor) sözü de Bohemya'da oldukça ünlü olmu?tur. Birçok turist, Prag'daki izlerini takip eder ve Mozart Müzesi, ya?ad??? Bertramka Villas?'nda oda orkestralar?n? dinlerler. Hayat?n?n geri kalan?nda, Prag Mozart'a finansal olarak komisyonlarca destek sa?lam??t?r. Don Giovanni 29 Ekim 1787'de Estates Tiyatro'sunda gösterime girmi?tir. Mozart son operas? La Celemenza di Tito (Tito'nun merhameti) 6 Eylül 1791'de, yine bu ?ehirde Leopold II'n?n Bohemya Krall??? taç giyme töreninde gerçekle?mi?tir. Mozart bu görevi; Antonio Salieri'nin aç?kça reddetmesi.

     Mozart'?n son hastal??? ve ölümü incelenmesi oldukça zor bir konudur. Romantik efsaneler ve birbiriyle uyu?mayan teoriler mevcuttur. Birçok ara?t?rmac?, Mozart'?n hastal???n?n yükselme durumunda anla?amaz - özellikle hangi noktada Mozart hastal??? hakk?nda haberdard? ve bu eserlerini etkiledi. Romantik bak?? aç?s?, hastal???n?n giderek kötüye gitti?ine ve bunun da eserlerine paralel bir ?ekilde yans?d???n? savunur. Bunun kar??s?nda ise, günümüzdeki baz? ara?t?rmac?lar da; durumunun iyi oldu?unu ve ölümünün ailesi ve arkada?lar?na ani bir ?ok etkisi yaratt???yd?. Mozart'?n son sözleri: "Ölümün tad? dudaklar?mda... Bu dünyadan olmayan bir ?ey hissediyorum" dur. Hastal???n?n as?l sebebi de bir varsay?md?r. Ölüm kay?tlar? "hitziges Frieselfieber" (mühim dar? tanesi ate?i) der ve bu sebebi modern t?pta aç?klay?c? bir tan?m de?ildir. Birçok teori önerilmi?tir, bunlar?n aras?nda, tri?inoz, civa zehirlenmesi ve ate?li romatizma da vard?r. Hastalar?n kanat?lmas? o dönemde genelde uygulanan bir anlay??t?, bu da sebepler aras?nda gösterilir.

     Mozart; 5 Aral?k 1791 tarihinde gece 1 sular?nda Viyana'da ölür. Hastal???n?n yükselmesi ile son çal??mas? olan Requiem'e bir kaç gün önce ba?lam??t?r. Popüler efsaneye göre, Mozart kendi ölümünü dü?ünerek bu besteyi yapm??t?r ve bu dünyadan sonras?ndan bir haberci bunu madii olarak desteklemi?tir. Belgeselerdeki bulgular, bu anonim deste?in Schloss Stuppach Kontu Franz Walsegg taraf?ndan geldi?ini ispatlam??t?r. Eserin büyük bir ço?unlu?u da, Mozart'?n sa?l??? yerindeyken yaz?lm??t?r. Genç bir besteci ve Mozart'?n ö?rencisi Franz Xaver Süssmayr; Constanze taraf?ndan Requiem'i bitirmesi için görevlendirir. ?lk görevlendirilen Süssmayr de?ildir, Constanze öncelikle Joseph Eybler'e ba?vurur, ancak Eybler beceremez ve görevi reddeder.

     Ölmeden 1 y?l önce Mozart, ismi yaz?lmayan bir mezar ta??yla öldü?ü için, genelde Mozart'?n paras?z ve unutulmu? olarak öldü?ü söylenir. Ancak, Viyana'da eskisi kadar yüksek ya?am standartlar?nda ya?amasa da, komisyonlardan iyi bir gelir elde ediyordu. Y?lda yakla??k olarak 10,000 florin kazan?yordu, bu da 2006'ya göre 42,000 Dolar (ya da 63,000 YTL) etmektedir. Söz konusu miktar O'nu 18'inci yüzy?lda Dünya'da en fazla para kazanan %5'in içerisine sokar. Ancak, servetini kontrol edemiyordu. Annesi hakk?nda "Wolfgang ne zaman yeni bir ?eyler kazan?rsa, kendisini ve mal?n? etraf?na veriyordu" demi?tir. Oldukça masrafl? ya?am? da, o'nu birçok kez kredi almaya yöneltmi?tir. Birçok yalvar?? mektuplar? hala günümüzde vard?r, ama fakirli?ine de?in harcamalar?na oldu?u kadar fazla bir delil yoktur. Toplu bir mezarda de?il, 1785 Avusturya kanunlar?na göre halka ait bir mezara gömülmü?tür.

St. Marx mezarl???ndaki orjinal mezar? kaybolsa da; an?tsal mezarta?lar? buraya ve Zentralfriedhof'a yerle?tirilmi?tir. 2005'de Avusturya'n?n Inssbruk Üniversitesi ve Rockville, Maryland'deki DNA labaratorlular?nda; Avusturya Müzesi'ndeki Mozart'?n kafatas?n?n o'na ait olup olmad??? ara?t?r?lm?? ve bu ananesinin ve ye?eninin DNA'leriyle kar??la?t?r?lm??t?r. Test sonuçlar? yetersiz kalm??t?r ve DNA örneklerinin birbiriyle bir alakas?n? bulamam??ard?r.

     1809'da Constanze Danimarkal? diplomat Georg Nikolaus von Nissen (d. 1761 – ö. 1826) ile evlenir. Yeni e?i de Mozart'?n büyük bir hayran?d?r ve Mozart üzerine bir biyografi yazar. Ömrü süresince bunu bitiremese de, öldükten sonra, Constanze bitirmi? ve yay?nlam??t?r.

     Dünya tarihinin belki de gelmi? geçmi? en büyük müzik dehas?n?n sadece 35 y?ll?k bir ömür ya?amas? ve bu ömüre 626 ölümsüz eser b?rakmas?, kendisi belki de müzik dünyas?n?n en büyük kazançlar?ndan biri olsa da; k?sa ömrü de müzik dünyas?n?n en büyük kayb?d?r.

     Mozart'?n müzi?i, Haydn'?n ki gibi, klasik müzi?in ilk örneklerindendir. Çal??malar?, o dönemin tarz?n? de?i?tirmi? ve barok tarz? ile de kar???m?n? sa?lam??t?r. Mozart'?n kendine ait tarz? klasik müzi?in tamam?n?n geli?imine paraleldir. Çok yönlü bir bestekârd? ve hemen hemen her türde müzik yazd?. Bunlar?n aras?nda senfoni, opera, solo konçerto, oda orkestras?, yayl? kuartet ve yayl? kentet, ve piyano sonatalar? da vard?. Bu türlerin hiçbiri yeni de?ildi, ama piyano konçertosu Mozart'?n tek ba??na geli?tirdi?i ve popüler etti?i bir türdü. Ayr?ca önemli say?da dini müzik de yay?mlad?, bunlar?n aras?nda ayin müzikleri de vard? ve birçok dans müzi?i de besteledi; divertimenti, serenadlar ve di?er hafif e?lenceli türlerini.

     Mozart ilk y?llar?ndan beri müthi? bir kula?a sahipti. Duydu?u her müzi?i haf?zas?na bir daha ç?kmayacak üzere yazabiliyordu. Gezilerinin de oldukça fazla olmas?ndan dolay?, nadir bir tecrübe koleksiyonu edindi. Londra'da bir çocuk olarak J.C: Bach ile kar??la?t? ve müzi?ini dinledi. Paris, Mannheim ve Viyana'da da buradaki bestekârlarla kar??la?t?. Muhte?em Mannheim orkestras?yla beraber çal??t?. ?talyan aç?l??lar?n? ve opera buffalar?yla kar??la?t?. Bunlar?n hepsi, geli?iminde önemli bir rol oynad?. Londra'da ve ?talya'da galant tarz? o dönemde oldukça popülerdi. Basit, hafif müzik, sesin yava?lamas?na bir tutku, vurgulara önem veren, hâkim ve ana notan?n üstündeki dördüncü ve alt?ndaki notay? ç?kartarak, simetrik cümlelerle ve aç?k bir mimari sundu. Bu tarz?n etraf?nda geli?en klasik müzik, Barok'un komplike tarz?na bir tepkiydi. Mozart'?n ilk çal??malar?, ?talyan aç?l??lar?yd?. 3 hareket birbiriyle bulu?urdu. Di?erleri J.C. Bach'?n eserlerine oldukça benzerdi ve ba?kalar? da Viyana'daki eserlerin de?i?ik bir ?ekilde vurgulanmas?yd?. Mozart'?n en tan?nan özelliklerinden biri de; belli bir düzenin uyumuydu ve sesin yava?lamas?na ana nota etraf?nda yöneliyordu. Ama Mozart, bunu de?i?tirerek, uyumu ses yava?lamas?n?n daha güçlü yar?ya geçmesini sa?lam??t?. Mozart'?n Phrygian anlay??? da bunu gösterir.

     Mozart olgunla?t?kça, Barok müzi?inden birtak?m yeni özellikler daha adapte etmi?tir. Örnek olarak; 29. Senfoni'nin La Majör (K. 201) 'ünde kontrpuana ait iki veya daha çok say?da melodinin bir arada çal?nmas?ndan meydana gelmi? tema kullan?yordu ilk hareketinde ve düzensiz ifade uzunluklar?n? denemi?tir. 1773'deki baz? kuartetleri fugal finalleri vard?r ve büyük ihtimal Haydn'dan esinlenmi?tir. O da bunu opus 20 setinde kullanm??t?r. F?rt?na ve stresin Alman literatüründeki etkisi, Romantizme do?ru yönelirken; müzikte de bestekârlar? da etkilemi?tir.

     Mozart'?n çal??ma hayat?nda oda?? enstrümantal müzikten operalar gitmi? gelmi?tir. Avrupa'da o anda bulunan iki tarzda da operalar yazm??t?r. Figaro'nun Dü?ünü, Don Giovanni, ya da Cosi fan tutte (Bütün kad?nlar böyle yapar) opera buffa tarz?nda iken; Idomeneo, Singspiel ve Sihirli Flüt de opera seria tarz?ndad?r. Daha sonraki operalar?nda da, enstrümanlar?n, orkestran?n, ton renginin psikolojik ve duygusal hisleri ve dramatik geçi?leri ifade edebilmek için yeni yöntemler geli?tirmi?tir. Senfonilerinde çözülemeyecek seviyede komplike bir ?ekilde orkestras?n? kullanmas?, orkestran?n psikolojik etkilerini geli?tirmi? ve daha sonra da opera olmayan eserlerinde de görülmü?tür.

     Mozart’?n jenerasyonlar boyunca, tüm müzik türlerinin bestekârlar üzerindeki etkisi oldukça büyüktür. Lakin Mozart'dan sonraki tüm önemli bestekârlar Mozart'?n büyüklü?ünden bahsetmi?tir. Rossini hakk?nda "O bir dahi kadar bilgili, ve bilgi kadar dahi olan tek müzisyendi" demi?tir. Ludwig van Beethoven'in Mozart hayranl??? da aç?kt?r. Beethoven Mozart'? birçok kez kendisine örnek olarak alm??t?r. Örnek olarak; Beethoven'in Sol majör 4. Piyano Konçertosu Mozart'?n Do Majör Piyano Konçerto'suna (K.503) bir göstergedir. Beethoven'in apartman?nda ö?rencilerinden birine, Mozart'?n Do majör kuartet'ini (K.464) gösterip "Ah, ne eser. Bu Mozart'?n "i?te benim yapabilece?im bu, dinleyebilecek kulaklar?n olsayd?!" demesidir" demi?tir. Beethoven'in daha birçok eseri Mozart'?n eserlerine benzemekte ve ça?r??t?rmaktad?r. Bunlara Beethoven'in Do minör 3. Piyano Konçertosu ile Mozart'?n Do minör 24. Piyano Konçerto'su da dâhildir. ?kisi de Haydn ö?rencisi olup, bulu?tu?una inan?l?r ve Mozart da Beethoven hakk?nda "Dünya'ya hakk?nda bahsedilecek bir ?ey b?rakacak" dedi?i söylenmektedir. Tchaikovsky Mozartiana'y? Mozart'? övmek için yazm??t?r. Max Reger'in 1914'de yazd??? Mozart Tema's? da en tan?nm?? eserlerinden biridir.

     Buna ek olarak Mozart; Frédéric Chopin, Franz Schubert, Peter Ilich Tchaikovsky, Robert Schumann ve birçok bestekâr taraf?ndan en iyi olarak gösterilmi?tir. Hatta Fredeic Chopin, cenazesinde kendi yazd??? cenaze müzi?ini de?il mozart'?n requ?emi'nin çal?nmas?n? istemi?tir.

     Mozart popüler müzik için de bir ilham kayna?? olarak kalm??t?r. Jazz'dan, Rock'a, hatta Heavy Metal'e kadar. Jazz piyanisti Chick Corea, Mozart'?n piyano konçertolar?n? çalarken kendisini konçertolar yazmaya esinlenmi?tir.

     Mozart öldükten sonra, eserlerinin dizilimi için birçok defa u?ra??lm??t?r. Ancak, bunu 12 y?ll?k bir u?ra?? sonunda; 1862'de Ludwig von Köchel ba?ar?r. Mozart'?n halen eserleri Köchel'in katalog numaralar?na göre s?raland?r?lm??t?r. Bu sebeple; örnek olarak La majör 23. Piyano Konçertosu demek yerine, basitçe "K. 488" ya da "KV. 488" diye yaz?l?r. Buradaki KV'nin aç?l?m? Köchel Verzeichnis (Köchel Dizini)'dir. Bu katalog 6 kez revizyona gitmi?, Mozart'?n eserleri de K.1 den K.626'ya kadar numaraland?r?lm??t?r.

     Mozart, bestekârlar aras?nda do?al olmayan bir efsane yuma??yla kar??la?t?. Bir bak?ma çünkü ilk biyografisini yazanlar O'nu ?ahsen tan?yorlard?. Bir ürün sunabilmek için hayali ö?eler eklemek zorunda kal?yorlard?. Bu söylenceler, Mozart öldükten sonra ba?lad?, ama pek az? belli kan?tlar etraf?ndayd?. Bunlardan biri de Mozart'?n Requiem'ini kendi ölümünü dü?ünerek yazmas? üzerineydi. Hayali sözleri, gerçek olaylardan ay?rmak Mozart ara?t?rmac?lar?n?n devam eden bir görevi haline gelmi?tir, lakin efsaneleri gerçek olaylardan ay?rmak gerekir. Dramatistler ve senaristler, ara?t?rmac?lar?n sorumluluklar?ndan özgür olarak; bu efsaneleri oldukça iyi birer ö?e olarak kulland?lar.

     Oldukça popüler olan bir nokta da; Mozart ve Antonio Salieri aras?ndaki rekabetti. Baz? versiyonlarda, Salieri'nin verdi?i bir zehir sayesinde ölen Mozart; Aleksandr Puskin'in Mozart ve Salieri isimli oyununa, Nikolay Rimsky-Korsakov'un Mozart ve Salieri isimli operas?na ve Peter Shaffer'in Amadeus isimli oyununa konu olmu?tur. Amadeus ayr?ca bir film olarak da çekilmi?tir. Shaffer'in oyunundaki Mozart görüntüsü oldukça tepki alm??t?r ve birçok ki?i haks?z bir ?ekilde Mozart'?n ki?ili?inin abart?ld???n? hissetmi?tir ama elbette Mozart'?n deli dolu bir ki?ili?i oldu?u do?rudur. Örnek olarak; Mozart kanonlar?n? "Leck mich im Arsch" (K?ç?m? yala) ve "Leck mir den Arsch fein recht schön sauber" (K?ç?m? iyi ve temizce yala) parti müzi?i olarak dostlar?na bestelemi?tir. Bu eserlerinin Köchel numaralar? 231 ve 233'dür.

Ba?ka bir tart??ma konusu da; Mozart'?n çocukluktan ölümüne kadar insanüstü dehas?d?r. Baz?lar? ilk eserlerini basit ve unutulabilir bulurken, di?erleri Mozart'?n 5 ya??nda yazd??? esere bile hayranl?k duyarlar. Her halükarda, ilk bestelerinin bir bölümü hala oldukça popülerdir. K. 165 örnek olarak, Mozart taraf?ndan 17 ya??ndayken bestelenmi?tir ve en tan?nan eserlerden biridir. Ba?ka bir söyleyi? de, henüz 5 ya da 6 ya??ndayken, gözleri kapal? olarak ellerini çapraz bir ?ekilde tutup piyanoyu çalabildi?idir.

     Benjamin Simkin, Mozart üzerine yazd??? bir kitapta Mozart'?n Tourette sendromu ya?ad???n? öngörmü?tür. Ancak, hiç bir Tourette sendrom uzman?, organizasyonu, veya psikiyatr?, Mozart'?n böle bir sendroma sahip oldu?unu söylememi?tir, ve birço?u da yeteri kadar delilin olmad???n? vurgular.

     Milos Forman'?n 1984 y?l?nda yönetti?i Amadeus, Peter Shaffer'in oyunu üzerinedir. 8 Oscar kazanan bu film, bu y?l?n da en popüler filmlerinden biri olmu?tur. Film Mozart'?n eserlerini halk?n tan?mas? için oldukça faydal? olmu?tur, ancak tarihsel e?itsizlikler yüzünden ele?tirilmi?tir. Özellikle Antonio Salieri'nin Mozart ile olan rekabeti üzerine pek az tarihsel kan?t vard?r. Aksine, büyük bir ihtimalle Mozart ve Salieri birbirlerine arkada? ve ortak gözüyle bakmaktad?rlar. Salieri'nin halk kütüphanesinden; Mozart'a partisyonlar verdi?inin belgelerle kan?tlar? vard?r. Bunun yan? s?ra, birçok kez Mozart'?n eserlerini sahnede sunmu?tur. Bunun da üstüne, Mozart'?n o?lu Franz Xaver'in müzik ö?retmeni olmu?tur.

     Eserlerini hiç bir zaman göstermemesi, filmde fazla dramatize edilmi?tir. Ayr?ca, Mozart'?n eserleri incelendi?inde, birçok revizyonlar yapt??? da gözükmektedir. Mozart oldukça a??r çal???rd? ve kendi izniyle üstün bilgisini ve becerilerini Avrupa'n?n müzik geleneklerine göre geli?tirmi?ti. Schaffer ve Forman Amadeus'un hiç bir zaman Mozart'?n gerçek biyografisi olarak sunmak istemediklerini anlam??, filmin DVD sunumunda da, dramatik anlat?m?n ?ncil'deki Habil ile Kabil hikâyesinden esinlendi?ini anlatm??t?r - bir karde? Tanr? taraf?ndan sevilir, di?eri hor görülür.

     These are the numbered symphonies from Mozart's early childhood. It should be noted that there are also a fair amount of unnumbered symphonies from this time period.

·         Symphony No. 1 in E-flat major, K. 16

·         Symphony No. 2 in B-flat major, K. 17 (spurious)

·         Symphony No. 3 in E-flat major, K. 18 (spurious, by Abel)

·         Symphony No. 4 in D major, K. 19

·         Symphony No. 5 in B-flat major, K. 22

·         Symphony No. 6 in F major, K. 43

·         Symphony No. 7 in D major, K. 45

·         Symphony No. 8 in D major, K. 48

·         Symphony No. 9 in C major, K. 73

·         Symphony No. 10 in G major, K. 74

·         Symphony No. 11 in D major, K. 84

·         Symphony No. 12 in G major, K. 110

·         Symphony No. 13 in F major, K. 112

·         Symphony No. 14 in A major, K. 114 (1771)

·         Symphony No. 15 in G major, K. 124 (1772)

·         Symphony No. 16 in C major, K. 128 (1772)

·         Symphony No. 17 in G major, K. 129 (1772)

·         Symphony No. 18 in F major, K. 130 (1772)

·         Symphony No. 19 in E-flat major, K. 132 (1772)

·         Symphony No. 20 in D major, K. 133 (1772)

·         Symphony No. 21 in A major, K. 134 (1772)

·         Symphony No. 22 in C major, K. 162 (1773)

·         Symphony No. 23 in D major, K. 181 (1773)

·         Symphony No. 24 in B-flat major, K. 182 (1773)

·         Symphony No. 25 in G minor, K. 183 (173d B) (1773)

·         Symphony No. 26 in E-flat major, K. 184 (1773)

·         Symphony No. 27 in G major, K. 199 (1773)

·         Symphony No. 28 in C major, K. 200 (1774)

·         Symphony No. 29 in A major, K. 201 (1774)

·         Symphony No. 30 in D major, K. 202 (1774)

·         Symphony No. 31 "Paris" in D major, K. 297 (K. 300a) (1778)

·         Symphony No. 32 "Overture in the Italian style" in G major, K. 318 (1779)

·         Symphony No. 33 in B-flat major, K. 319 (1779)

·         Symphony No. 34 in C major, K. 338 (1780)

·         Symphony No. 35 "Haffner" in D major, K. 385 (1782)

·         Symphony No. 36 "Linz" in C major, K. 425 (1783)

·         Symphony No. 37 in G major, K. 444 (1783)

·         Symphony No. 39 in E flat major, K. 543 (1788)

·         Symphony No. 40 in G minor, K. 550 (1788)

·         Symphony No. 41 "Jupiter" in C major, K. 551 (1788)

·         Piano Concerto No. 1 in F major, K. 37

·         Piano Concerto No. 2 in B flat major, K. 39

·         Piano Concerto No. 3 in D major, K. 40

·         Piano Concerto No. 4 in G major, K. 41

·         Piano Concerto No. 5 in D major, K. 175

·         Piano Concerto No. 6 in B flat major, K. 238

·         Piano Concerto No. 7 in F major for Three Pianos, K. 242

·         Piano Concerto No. 8 "Lützow" in C major, K. 246

·         Piano Concerto No. 9 "Jeunehomme" in E flat major, K. 271

·         Piano Concerto No. 10 in E flat major for Two Pianos, K. 365

·         Piano Concerto No. 11 in F major, K. 413/387a

·         Piano Concerto No. 12 in A major, K. 414/385p

·         Piano Concerto No. 13 in C major, K. 415/387b

·         Piano Concerto No. 14 in E flat major, K. 449

·         Piano Concerto No. 15 in B flat major, K. 450

·         Piano Concerto No. 16 in D major, K. 451

·         Piano Concerto No. 17 in G major, K. 453

·         Piano Concerto No. 18 in B flat major, K. 456

·         Piano Concerto No. 19 in F major, K. 459

·         Piano Concerto No. 20 in D minor, K. 466

·         Piano Concerto No. 21 in C major, K. 467

·         Piano Concerto No. 22 in E flat major, K. 482

·         Piano Concerto No. 23 in A major, K. 488

·         Piano Concerto No. 24 in C minor, K. 491

·         Piano Concerto No. 25 in C major, K. 503

·         Piano Concerto No. 26 "Coronation" in D major, K. 537

·         Piano Concerto No. 27 in B flat major, K. 595

·         Violin Concerto No. 1 in B flat major, K. 207 (1775)

·         Violin Concerto No. 2 in D major, K. 211 (1775)

·         Violin Concerto No. 3 in G major, K. 216 (1775)

·         Violin Concerto No. 4 in D major, K. 218 (1775)

·         Violin Concerto No. 5 in A major, K. 219 (1775)

·         Violin Concerto in E flat major, K. 268 (1780) (Doubtful)

·         Violin Concerto in D major, K. 271a Kolb (1777) (Doubtful)

·         Piano Sonata No. 1 in C major, K. 279 (Munich, Summer 1774)

·         Piano Sonata No. 2 in F major, K. 280 (Munich, Summer 1774)

·         Piano Sonata No. 3 in B-flat major, K. 281 (Munich, Summer 1774)

·         Piano Sonata No. 4 in E-flat major, K. 282 (Munich, Summer 1774)

·         Piano Sonata No. 5 in G major, K. 283 (Munich, Summer 1774)

·         Piano Sonata No. 6 in D major, K. 284 (Munich, Feb-Mar 1775)

·         Piano Sonata No. 7 in C major, K. 309 (Mannheim, Nov. 8 1777)

·         Piano Sonata No. 8 in A minor, K. 310 (Paris, Summer 1778)

·         Piano Sonata No. 9 in D major, K. 311 (Mannheim, Nov 1777)

·         Piano Sonata No. 10 in C major, K. 330 (Summer 1778)

·         Piano Sonata No. 11 "Turkish March" in A major, K. 331 (Summer 1778)

·         Piano Sonata No. 12 in F major, K. 332 (Summer 1778)

·         Piano Sonata No. 13 in B-flat major, K. 333 (Summer 1778)

·         Piano Sonata No. 14 in C minor, K. 457 (Vienna, Oct. 14, 1784)

·         Piano Sonata No. 15 in F Major, K. 533/494 (Vienna, Jan. 3, 1788)

·         Piano Sonata No. 16 in C Major, K. 545 (so-called facile or semplice sonata; Vienna, Jun. 26, 1788)

·         Piano Sonata No. 17 in B-flat Major, K. 570 (Vienna, February, 1789)

·         Piano Sonata No. 18 in D Major K. 576 (Vienna, July 1789)

·         Quartetti Milanesi, K. 80 and K. 155-160 (1770-1773)

·         String Quartet No. 1 in G major, K. 80/73f (1770)

·         String Quartet No. 2 in D major, K. 155/134a (1772)

·         String Quartet No. 3 in G major, K. 156/134b (1772)

·         String Quartet No. 4 in C major, K. 157 (1772-3)

·         String Quartet No. 5 in F major, K. 158 (1772-3)

·         String Quartet No. 6 in B-flat major, K. 159 (1773)

·         String Quartet No. 7 in E-flat major, K. 160/159a (1773)

·         Vienna Quartets, K. 168-173 (1773) +

·         String Quartet No. 8 in F major, K. 168 (1773)

·         String Quartet No. 9 in A major, K. 169 (1773)

·         String Quartet No. 10 in C major, K. 170 (1773)

·         String Quartet No. 11 in E-flat major, K. 171 (1773)

·         String Quartet No. 12 in B-flat major, K. 172 (1773)

·         String Quartet No. 13 in D minor, K. 173 (1773)

·         Haydn Quartets K. 387, 421, 428, 458, 464, 465, Opus 10 (1782–1785)

·         String Quartet No. 14 in G major, ("Spring") K. 387 (1782)

·         String Quartet No. 15 in D minor, K. 421/417b (1783)

·         String Quartet No. 16 in E-flat major, K. 428/421b (1783)

·         String Quartet No. 17 in B-flat major ("Hunt"), K. 458 (1784)

·         String Quartet No. 18 in A major, K. 464 (1785)

·         String Quartet No. 19 in C major ("Dissonance"), K. 465 (1785)

·         String Quartet No. 20 in D major ("Hoffmeister"), K. 499 (1786)

·         Prussian Quartets K. 575, 589, 590 (1789-1790)

·         String Quartet No. 21 in D major, K. 575 (1789)

·         String Quartet No. 22 in B-flat major, K. 589 (1790)

·         String Quartet No. 23 in F major, K. 590 (1790)