MuziKent

Ulvi Cemal Erkin, (14 Mart 1906 - 15 Eylül 1973)

     “Türk Be?leri”nin üyesi olan Erkin, opera d???nda hemen bütün formlarda duyarl?kl?, incelikli yap?tlar vermi?tir. Ba?l?ca yap?tlar?n?n plak ve CD olarak üretilmesi ve giderek artan oranda bat? müzik dünyas?nda seslendirilmesi, yarat?lar?n?n kal?c?l???n? belgelemektedir.

     Üst düzey bir bürokrat olan Mehmed Cemil Bey’in o?lu Ulvi Cemal, yedi ya??ndayken ?stanbul’da piyanist Adinolfi’den dersler alarak müzi?e ba?lam??, bir yandan da ö?renimini Galatasaray Lisesi’nde sürdürmü?tür. Yetene?iyle sivrildi?i için, 1925 y?l?nda Milli E?itim Bakanl??? taraf?ndan Paris’e gönderilmi?, Paris Konservatuar?’nda Jean Batalla, Isidor Philipp ve Camile Decreus ile piyano, Jean Galon ile armoni, Noel Galon ile kontrpuan çal??m??, daha sonra Ecole Normale de Musique’de, Jean Galon ve Nadia Boulanger’dan kompozisyon dersleri alm??t?r. Be? y?ll?k ö?renimini Paris Konservatuar? ile Ecole Normale’de ba?ar?yla tamamlayan bestecimiz Ulvi Cemal Erkin, 1930 y?l?nda yurda dönerek Mus?ki Muallim Mektebi’nde ö?retmenli?e atanm??t?r. Paris’te ba?lad??? “?ki Dans” adl? orkestra yap?t?n? Ankara’da bitiren Erkin’in bu ilk yarat?s?, 6 Mart 1931 y?l?nda Riyaset-i Cumhur Filarmoni Orkestras? taraf?ndan “Dünya Prömiyeri” olarak seslendirilmi?tir. Erkin, 1932 y?l?nda piyanist ve piyano ö?retmeni Ferhunde Remzi (Erkin) ile evlenmi?, 1936 y?l?nda Ankara Devlet Konservatuar?’n?n kurulmas? üzerine bu kurumun piyano bölüm ba?kanl???n? üstlenmi?tir. Daha sonraki y?llarda onu verimli bir besteci, orkestra ?efi ve genç Türkiye Cumhuriyeti’nin açt??? müzik kurumlar?nda yönetici olarak görüyoruz.

     Dönemin yarat?c? bir ayd?n? olan Erkin, besteci arkada?? Necil Kaz?m Akses’le birlikte çok say?da opera yap?t?n? Türkçe’ye kazand?rarak opera repertuar?m?za arma?an etmi? ve sahnelenmesini sa?lam??, konservatuar ve opera orkestralar?n?n ?efli?ini yapm??, Ankara Radyosu’nun “çoksesli müzik” bölümünü yönetmi?, bestecili?ini sürdürürken bir yandan da Ankara Konservatuar?’nda ö?renciler yeti?tirmi?tir.

     1971 y?l?nda “Devlet Sanatç?s?” unvan?yla onurland?r?lan bestecimiz, sanat ya?am? boyunca Avrupa ülkelerinden ni?anlar alm??t?r: 1950 y?l?nda, Frans?z E?itim Bakanl???’n?n Palme Academique ni?an?; 1959 y?l?nda, “?övalye” derecesindeki Légion d’honneur ni?an?; 1963 y?l?nda, ?talya’n?n Ordine Al Merito della Republicca ?taliano ni?an? ve 1970 y?l?nda “Officier” derecesindeki Légion d’honneur ni?an?…

     ?lk yap?tlar?nda geç romantizm ve izlenimcilikten yola ç?kan Ulvi Cemal Erkin, k?sa sürede geleneksel müziklerimizin, özellikle halk müzi?imizin makamsal ve ritmik gereçlerini ba?ar?yla kullanmaya ba?lam??, bilinçle e?ildi?i bu gerecin renkleriyle ulusal bire?ime ula?m??t?r. Bestecimiz ?lhan Usmanba? “Be?ler”in ki?ili?inde Erkin’in bu dönemini ?öyle de?erlendirir:

     Bu çizgi, yarat?lar?n?n son döneminde do?al olarak yeni müzik tekniklerine e?ilim göstermi?, sonuçta bestecimiz, ça??m?za uzanan bütün müzik tekniklerini k?rk y?ll?k sanatsal ya?am?na s??d?rmay? ba?arm??t?r. Ulvi Cemal Erkin’in yap?tlar?n?n seslendirme üzerindeki tüm telif haklar? SACEM’e aittir. 1972 y?l?nda vefat eden bu de?erli müzisyenimizin ba?l?ca yap?tlar? ?unlard?r:

1. “Bülbül ve Ay?n Ondördü”, soprano ve küçük orkestra için, 1932.
2. “Yedi Halk ?ark?s?”, basbariton ve orkestra için, 1936 – 1939.

1. “?ki sesli Halk ?ark?lar?”, (On parça), 1936.
2. “Yedi Halk Türküsü”, Karma Koro ?çin, 1943.
3. “On Halk Türküsü”, Karma Koro ?çin, 1963.
4. “Yedi Halk ?ark?s?”, ?an ve Piyano için, 1936.

1. “?ki Dans”, büyük orkestra için, 1930.
2. “Bayram”, büyük orkestra için, 1934.
3. “Köçekçeler” orkestra için rapsodi, 1943.
4. “1. Senfoni”, 1944 – 1946.
5. “2. Senfoni”, 1948 – 1951.
6. “Senfonik Bölüm”, büyük orkestra için, 1969.
7. “Senfonik Episodlar”, (yar?m kald?), 1970 – 1971.

1. Piyano Konçertosu, 1942. ?lk seslendirme Ferhunde Erkin.
2. Keman konçertosu, 1947.

1. “Konçertino”, piyano ve orkestra için, 1932.
2. “Senfoni Konçertant”, piyano ve orkestra için, 1966.

1. “Yayl?lar Dörtlüsü”, 1935 – 1936.
2. “Be?li”, piyano, iki keman, viyola ve viyolonsel, 1943.
3. “Sinfonietta”, yayl?lar için, 1951 – 1959.

1. “Be? Damla”, piyano için, çocuklar için yedi kolay parça, 1931.
2. “Duyu?lar”, piyano için on bir parça, 1937.
3. “Sonat”, piyano için, 1946.
4. “Alt? Prelüd”, piyano için, 1965 – 1967.

1. “Ninni, Improvisation ve Zeybek Türküsü”, 1929 – 1932.
2. “Karagöz”, çocuk oyunu için müzik, 1940.
3. “Kelo?lan”, bale müzi?i, 1950.

1. Pietro Mascagni/Cavalleria Rusticana, (Erkin ve Fuat Turkay).
2. Georges Bizet/Carmen, (Erkin ve Akses).
3. Charles Gounod/Faust, (Erkin ve Akses).
4. Giuseppe Verdi/Aida, (Erkin ve Akses).
5. Gioacchino Rossini/Sevil Berberi, (Erkin ve Akses).
6. Giacoma Puccini/?l Tabarro,(Erkin ve Halil Bedii Yönetken).
7. Giuseppe Verdi/Othello, (Erkin ve Akses).
8. Richard Strauss/Salome, (Erkin ve Saadet ?kesus).
9. Ludwig van Beethoven/Fidelio, (Erkin ve Akses).