Bedrich Smetana
Bed?ich Smetana (1824, Litonmyschl - Bohemya - 1884, Prag)

?lk müzik e?itimini kemanc? olan babas?ndan ald?. Prag’daki bir okula yaz?ld?ysa da ?ehirdeki konserleri takip etmeyi ve arkada?lar? için küçük eserler yazmay? tercih etti?inden okulu ihmal etti ve babas? onu Pilsen’deki ba?ka bir okula yazd?rmak zorunda kald?. Hiçbir zaman resmî bir müzik e?itimi almayan besteci sekiz ya??nda kendi kendine çalmaya ba?lad??? piyano ile halk önünde konserler verdi. Ailesiyle ülkenin çe?itli yerlerine yapt??? gezilerde köylerdeki insanlar? ve onlar?n müzi?ini tan?yan Smetana’n?n çocuklu?unda edindi?i bu izlenimler daha sonra yapt??? bestelere esin kayna?? oldu.1843’de Prag’a yerle?ti ve geçimini ö?retmenlik yaparak sa?lad?. Kont Leopold Thun’un evine yerle?erek bu aristokrat aileye müzik dersleri verdi ve kendisi de Josef Proksch’dan dersler ald?.
1847’deki konser piyanisti olma giri?imi ba?ar?s?z olunca Franz Liszt’in özendirmesiyle Prag’da bir müzik okulu açmaya karar verdi. Tahttan indirilen ?mparator Ferdinand’a düzenli olarak çalarak ve özel ders vererek geçimini sa?lad? ve 1849’da Pilsen günlerinden bu yana tan?d??? piyanist Katerina Kolárová ile evlenebildi. Bu evlilikten olan 4 k?z?ndan üçü, 1854-1856 aras?nda öldü.
Smetana, 1856’da Göteborg’de piyano ö?retmenli?i yapma f?rsat? bulunca ?sveç’e gitti. ?sveç’te, piyanist, ö?retmen ve ?ef olarak ba?ar?l? bir kariyer yapt? ve Liszt’den etkilenerek senfonik ?iirler yazd?. E?inin sa?l?k sorunlar? nedeniyle 1859’da ülkesine dönmek için yola ç?kt? ancak e?i yolda, Dresden’de hayat?n? kaybetti. Göteborg’da iki yaz daha geçirdi ve bu arada Bettina Ferdinandová ile ikinci evlili?ini yapt?.
Macaristan’?n Avusturya’y? yenmesinin ard?ndan do?maya ba?layan Çek milliyetçili?inde aktif bir rol oynamak için ülkesine geri dönen Smetana, ba?lang?çta Prag’da eski ba?ar?s?n? sa?layamad??? için hayal k?r?kl???na u?rad?. 1866’da ilk operas? Brandenburglar Bohemya’da sahneleninceye kadar ülkesinde fazla ilgi görmedi. Bunu, ikinci operas? Sat?lm?? Ni?anl? izledi, daha sonra Dalibor ve ?ki Dul operalar?n? yazd?. 1866-1874 aras?nda Çek Ulusal Operas?n? yönetti ve 42 opera daha besteledi. Libuše adl? operas? 1881’de Prag Ulusal Tiyatrosu’nun aç???nda sahnelendi. Bu operadan sonra Vatan?m ba?l?kl? senfonik ?iirler besteledi. 1876’da Hayat?mdan isimli, ya?am?n? anlatt??? yayl? çalg?lar dörtlüsünü yazd?.
1870’ten sonra i?itme yetisini kaybetmeye ba?layan Smetana, buna ra?men beste yapmaya bir süre daha devam etti. Ruhsal çöküntü içinde nöbetler geçirmeye ve dengesizlik belirtileri göstermeye ba?lay?nca Prag'da bir ak?l hastanesine yat?r?ld?. 12 May?s 1884'de bu hastanede hayat?n? kaybetti.
Smetana operalar? ve senfonik ?iirleri ile ülkesinin efsanelerini, tarihini, kahramanlar?n? orijinal bir müzik tarz? ile anlatm?? ve ülkesinde ulusal kahraman olmu?tur. Operalar? içinde Sat?lm?? Ni?anl? bir ba?yap?t olarak kabul edilir. En çok bilinen ve sevilen eseri ise Bohemya’daki bir nehrin kayna??nda do?u?undan denize dökülene kadarki öyküsünü anlatt??? senfonik ?iiri Moldau’dur (6 senfonik ?iirden olu?an Vatan?m’?n içinde yer al?r). Smetana, Antonín Dvo?ák ve Leoš Janá?ek gibi sonraki ku?ak Çek bestecileri için de ilham kayna?? olmu?tur.
Avrupa uygarl???n?n merkezinde ve Avusturya ile s?k? ba?lar içinde ya?ayan Çek bestecileri, Rusya'dakiler kadar saf bir ulusçuluk sergilememi?lerdir. Do?al olarak Smetana'n?n müzi?indeki özellik de ulusal lezzet ta??mas?ndan çok, ula?t??? olgun teknik düzeyidir. ?lk çal??malar?n?n belli bir ki?ili?i oldu?u söylenemez. Giderek ?talyan operas?n?n stili ve Avusturya müzi?inin sonat biçimini kendine özgü bir deyi?te toplam??t?r. ?çinde ya?ad??? toplumun özgürlük sava??na ses vermek üzere operalar bestelemi?tir.
Opera yazmak, Smetana için toplumun sesini duyurmakt?r. Her türde opera yazar. Her birindeki ortak konu, toplum kar??s?ndaki ki?inin dram?d?r. Sat?lm?? Ni?anl?, içindeki komik ö?elerle köylü ya?am?n? anlat?r; ancak Mussorgski'nin Dü?ün ba?l?kl? operas? gibi bir köylü operas? olarak nitelenemez. Smetana tümüyle Avusturya ve ?talyan müzi?inin melodi-armoni ve yap? anlay???n? kullanm??t?r. Köy danslar?n?, yerel ezgileri i?lese de onlar? Mussorgski gibi kendi yal?nl??? içinde müzi?e aktarmaz, Bat? tekni?i ile donat?r. Bu durumda Smetana'n?n operalar? daha çok Mozart kurgusuna yakla?maktad?r.
Smetana, toplumun içinden seçti?i gerçek ki?ilikleri bir araya getirerek, sahnede Mozart tipinde grupla?malar yarat?r. Oysa Rus operalar?nda daha çok tek ki?inin söyledi?i e?likli monologlara önem verilmi?tir. Smetana, trajik operas? Dalibor'da da yaln?z yerel ritim özellikleri d???nda ulusall??a ba?vurmaz. Dalibor, bir ortaça? öyküsünün o güne uyarlanmas?d?r.
Operas· Branibo?i v ?echách, "Brandenburgers in Bohemia" - Interim Theatre, Prague, 1866.
· Prodaná nev?sta, "The Bartered Bride" - Interim Theatre, Prague, 1866 (original version in 2 act).
· Prodaná nev?sta, "The Bartered Bride" - Interim Theatre, Prague, 1870 (final revision in 3 act).
· Dalibor - Czech Theater, Prague, 1868.
· Libuše - National Theatre, Prague, 1881.
· Dv? vdovy, "The Two Widows" - Czech Theater, Prague, 1874.
· Hubi?ka, "The Kiss" - Czech Theater, Prague, 1876.
· Tajemství, "The Secret" - Premiere in 1878.
· ?ertova st?na, "The Devil's Wall" - Premiere in 1882.
· Viola – Not completed (1872–1884).
Orchestral Music· Má vlast (My Country) including "The Moldau"
· 'Triumphal' or 'Festive' Symphony in E major
· Richard III, symphonic poem
· Wallenstein's Camp, symphonic poem
· Håkon Jarl, symphonic poem
· Prague Carnival
· Festive Overture in D major
· March for Shakespeare Festival
Chamber Music· String Quartet No. 1 in E minor "From My Life"
· String Quartet No. 2 in D minor
· From My Homeland for piano and violin
· Piano Trio in G minor, Op. 15
Piano Music· Album Leaves
· Bagatelles and Impromptus
· Czech Dances
· Polkas
· Sonata in G Minor
Other Works· Choral works
· Songs
Son Güncelleme (Cumartesi, 16 Ağustos 2008 14:07)


